Combat Mission 2: Barbarossa to Berlin to taki strategiczny grubasek, który wchodzi na scenę spokojnie, bez fanfar, a potem robi wszystkim „surprise, to ja tu rządzę”. To kontynuacja Combat Mission: Beyond Overlord, gry, która w 2000 roku przyszła niemal po cichu, a i tak zdołała solidnie namieszać w świecie realistycznych symulacji pola walki. I słusznie, bo zamiast udawać, że wojna jest elegancka i wygładzona, pokazuje ją taką, jaka była: brudną, chaotyczną i wymagającą głowy na karku.

Front wschodni, czyli witaj na poważnie

Tym razem zamiast zachodnich pól bitewnych dostajemy front wschodni, a więc jeden z najciekawszych i najbardziej surowych teatrów II wojny światowej. Gracz może dowodzić wojskami różnych stron konfliktu w szeregu bitew i starć rozgrywających się od operacji Barbarossa w czerwcu 1941 roku aż po finałowy taniec historii pod Berlinem. Krótko mówiąc: jest gęsto, jest historycznie i jest bardzo mało miejsca na błędy, bo tu nawet śnieg wygląda, jakby miał własny plan taktyczny.

Ten sam silnik, ta sama robota, jeszcze więcej emocji

Twórcy zostawili sprawdzony trójwymiarowy silnik znany z poprzedniej części i dorzucili do niego ten sam sprytny model rozgrywki, który miesza tury z czasem rzeczywistym. Efekt? Najpierw planujesz jak generał, a potem patrzysz, jak twoi ludzie próbują ten plan przeżyć bez spektakularnego wejścia w krzaki i ogień nieprzyjaciela. I właśnie w tym tkwi cały urok tej serii. Gra dalej imponuje realizmem, bo każdy karabin, pistolet czy czołg ma swoje miejsce w wielkiej wojennej układance. Do tego dochodzi system morale, doświadczenia i umiejętności żołnierzy, który świetnie oddaje to, że w stresie nawet najtwardszy weteran może zacząć robić rzeczy mniej więcej o poziomie „gdzie jest wyjście i czemu wszystko strzela?”. Jednostki reagują na zagrożenie, załamanie i presję w sposób, który naprawdę robi różnicę na polu bitwy.

Czołgi, chłód i cała reszta wojennego repertuaru

W grze znajdziemy ponad 300 dokładnie odwzorowanych pojazdów, w tym takie legendy jak radzieckie T-34 czy ciężkie czołgi Josef Stalin. Każdy z nich ma swój charakter, swój ciężar i swoje „ja tu jestem, więc uważaj”, co sprawia, że starcia pancerne nie są zwykłym strzelaniem do metalowych pudełek, tylko prawdziwą partią szachów na gąsienicach. Do tego dochodzi siedem narodowości biorących udział w rozgrywce: Niemcy, Rosjanie, Polacy, Węgrzy, Włosi, Rumuni, Finowie oraz partyzanci. Każda strona ma swoje możliwości, styl walki i drobne niuanse, które potrafią całkiem zmienić przebieg potyczki. A żeby nie było za łatwo, dodano też parametr Fitness, czyli odporność na zmęczenie. Bo wiadomo, wojna wojną, ale kondycja też musi jakoś trzymać fason.

Rozkazy, które robią różnicę

Lista komend dla jednostek została rozbudowana o kilka nowych opcji, które brzmią jak menu dla ambitnego dowódcy. Są między innymi Move to contact, Assault, Hull down, Cover arc, a także specjalny rozkaz Human wave, dostępny wyłącznie dla wojsk sowieckich. Brzmi to jak zestaw poleceń dla armii, która nie pyta „czy”, tylko „jak szybko i którędy”. Nowe typy terenu też nie są tu dla ozdoby. Pojawiają się tundra, step, lasy brzozowe, tereny błotniste i grząskie, czyli wszystko to, co w praktyce oznacza: „powodzenia, dowódco, zrób coś z tym bałaganem”. Każdy teren wpływa na przebieg walki, więc trzeba kombinować, manewrować i nie dać się wciągnąć w krajobraz, który ma wyraźnie złe intencje.

Historycznie, aż do bólu

Combat Mission 2: Barbarossa to Berlin słynie z ogromnej dbałości o zgodność historyczną. Odtworzono nawet tak drobiazgowy szczegół, jak brak radiostacji w rosyjskich czołgach do 1943 roku, co zmuszało dowódców do komunikacji za pomocą znaków. A że dowódca wychylający się z wieżyczki to idealny cel, sytuacja nabiera bardzo szybkiego i bardzo niezdrowego tempa. Taka mała lekcja historii podana bez lukru. Równie dopracowane są warunki atmosferyczne, które potrafią solidnie namieszać w planach. Śnieg, błoto, mróz i cała reszta pogodowej armii nie służą tu jako dekoracja, tylko jako realny element pola walki. W tej grze pogoda nie robi ładnego tła — ona też walczy po którejś stronie. Zwykle przeciwko graczowi.

Plutony, języki i wojna na łączach

Dodano też możliwość organizowania wojsk pancernych w plutony bojowe, co pozwala jeszcze lepiej planować ruchy większych formacji. Jednostki komunikują się w swoich ojczystych językach, co tylko dodaje klimatu i sprawia, że całość brzmi jak prawdziwe pole bitwy, a nie szkoleniowa zabawa z mapką. Na deser dostajemy rozgrywkę wieloosobową przez sieć lokalną, Internet i pocztę elektroniczną. Tak, e-mail też się tu liczy, bo skoro wojna może być długą partią strategicznego myślenia, to czemu nie grać w nią powoli i z namysłem, jakby się wysyłało bardzo agresywnego listonosza? Combat Mission 2: Barbarossa to Berlin to pozycja dla tych, którzy lubią strategię z charakterem, historyczną dokładnością i odrobiną wojennego stresu podanego w bardzo elegancko zaprojektowanym opakowaniu. Tu nie ma miejsca na przypadek — są za to błoto, stal, dyscyplina i mnóstwo satysfakcji, kiedy plan działa choćby przez pierwsze trzydzieści sekund.