Sherlock Holmes: The Awakened to przygodówka, która zakłada płaszcz lovecraftowskiego horroru i wchodzi na scenę z miną detektywa, który wie więcej, niż powinien. To pełnoprawny remake gry z 2006 roku o tym samym tytule, tylko odświeżony, wygładzony i doprawiony większą ilością mroku niż piwnica bez żarówki. Za całość odpowiada ukraińskie Frogwares, studio, które od lat trzyma Sherlocka za marynarkę i nie pozwala mu zniknąć z gamingowej mapy świata.

Fabuła, czyli kiedy zwykłe zniknięcie robi się bardzo nieprzyjemne

Akcja gry startuje kilka lat po wydarzeniach z Sherlock Holmes: Chapter One. Holmes mieszka sobie spokojnie w niewielkim mieszkaniu z Johnem Watsonem, co już samo w sobie brzmi jak początek serialu, w którym jeden zbiera dowody, a drugi próbuje utrzymać porządek i resztki zdrowego rozsądku. Detektyw bierze na warsztat sprawę zniknięcia młodego mężczyzny, która na początku wygląda jak prosta robota. No wiecie, ot, zwykłe „ktoś zniknął, znajdźmy go i po herbacie”. Szybko okazuje się jednak, że to nie jest żadna zwykła zagadka, tylko wejście do świata sekty, tajemnic i rzeczy, które lepiej nie wychodziłyby spod ziemi. Na scenę wchodzi niebezpieczny kult czczący byty z innego wymiaru — starsze, potężniejsze i zdecydowanie mniej sympatyczne niż przeciętny londyński urzędnik. Holmes i Watson muszą działać szybko, bo stawką jest nie tylko rozwiązanie sprawy, ale też ich własny kontakt z rzeczywistością. A ta, jak wiadomo, bywa krucha jak ciastko zostawione przy herbacie.

Holmes i Watson, czyli duet, który dopiero się dociera

Twórcy nie poprzestali na przepisaniu starej historii. Zdecydowali się ją przerobić tak, by była bezpośrednią kontynuacją wydarzeń z Chapter One, a przy okazji mocniej podkreślić początki relacji Holmesa i Watsona. To właśnie tutaj ich współpraca nabiera kształtu, a nie jest jeszcze tą legendarną, idealnie zgraną machiną do rozwiązywania zbrodni. Na razie to raczej duet: „jeden wszystko zauważa”, „drugi pilnuje, żeby ten pierwszy nie zwariował całkiem”. I trzeba przyznać, że ten rozwój relacji ma swój urok. Holmes jest błyskotliwy jak zawsze, ale też wyraźnie zderza się z czymś, czego nie da się wyjaśnić czystą logiką. Watson z kolei daje grze odrobinę przyziemności, dzięki czemu cały ten koszmarny koktajl nie zamienia się od razu w surrealistyczny galimatias. Choć szczerze mówiąc, i tak jest tu wystarczająco dużo dziwactw, by komuś zaczęło lekko drżeć oko.

Mechanika, czyli śledztwo z nutą „co tu się właściwie dzieje?”

Akcję oglądamy z perspektywy trzeciej osoby, więc możemy wygodnie podglądać, jak Sherlock przechadza się po kolejnych lokacjach i zbiera dowody niczym ktoś, kto ma wrodzony radar na kłopoty. Gra prowadzi nas przez półotwarte obszary, które można swobodnie eksplorować. I są to miejsca naprawdę różnorodne: wiktoriański Londyn, szpital dla obłąkanych Black Edelweiss w Szwajcarii, bagna Luizjany i Nowego Orleanu oraz wybrzeże Szkocji. Brzmi jak wakacyjna trasa? Niby tak, tylko zamiast pamiątek z podróży zbieramy niepokój, wskazówki i coraz bardziej niepokojące pytania. W określonych momentach możemy też pokierować Watsonem, co dodaje rozgrywce przyjemnej zmiany rytmu. Główna pętla zabawy opiera się na rozwiązywaniu spraw: docieramy na miejsce zdarzenia, analizujemy tropy, rozmawiamy z postaciami, składamy fakty w całość i próbujemy nie dać się wyprowadzić w pole. To klasyczne detektywistyczne mięso, tylko podane z ciemniejszym sosem i odrobiną szaleństwa.

Gadżety Holmesa, czyli umysł pracuje na pełnych obrotach

Holmes nie byłby sobą bez kilku trików, które pomagają mu szybciej łapać trop. Tryb wyobraźni pozwala odtworzyć kluczowe wydarzenia, jakby detektyw miał własny prywatny montaż zbrodni. Tryb koncentracji z kolei wyostrza uwagę na najważniejszych detalach, bo wiadomo — czasem największa tragedia kryje się w czymś tak małym jak niedopity kubek albo źle postawiony kapelusz. Do tego dochodzi system wywiadowczy, który pomaga wyciągać najistotniejsze informacje z rozmów. Zebrane dowody trafiają potem do Pałacu Umysłu, czyli miejsca, w którym logika i chaos ściskają sobie dłonie, a stan psychiczny bohatera zaczyna przypominać szkic na serwetce po trzeciej kawie. To sprytne rozwiązanie, bo odzwierciedla narastające szaleństwo Holmesa, który kontakt z nadprzyrodzonymi siłami odczuwa nie tylko intelektem, ale też własną głową. A ta, jak można się domyślić, ma coraz mniej cierpliwości.

Nagrody, sekrety i kolekcjonerskie drobiazgi

Wraz z postępami zdobywamy punkty, które odblokowują różne bonusy. Możemy zgarnąć nowe stroje, szkice koncepcyjne, ciekawostki, dodatkowe dane i przedmioty kolekcjonerskie. Wśród nich znajdziemy nawet takie smaczki jak Necronomicon czy portret Irene Adler. Czyli klasyka: trochę elegancji, trochę mroku i trochę rzeczy, które najlepiej trzymać z dala od nocnej lampki. To wszystko sprawia, że gra lubi nagradzać ciekawskich. A w przypadku Sherlocka ciekawość jest nie tylko zaletą, ale wręcz obowiązkiem zawodowym. Czasem jednak lepiej nie wiedzieć wszystkiego, bo im dalej w las, tym więcej koszmarów, a im więcej koszmarów, tym większa szansa, że nawet najbardziej chłodny detektyw zacznie mieć ochotę na urlop. Byle bez sekty i bez bagien.

Oprawa techniczna, czyli stary Holmes po liftingu

Na tle wersji z 2006 roku remake wyróżnia się przede wszystkim gruntownie odświeżoną grafiką. Twórcy poprawili też animacje, cutscenki i interfejs, dzięki czemu całość wygląda nowocześniej i przyjemniej dla oka. To taki przypadek, w którym klasyka dostała porządny zabieg kosmetyczny, ale bez utraty charakteru. Sherlock nadal jest Sherlockiem — tylko teraz wygląda, jakby lepiej spał, choć w jego przypadku to pewnie i tak bujda. Ciekawostką jest fakt, że wygląd protagonisty oparto na modelu z Sherlock Holmes: Chapter One. Dzięki temu postać zachowuje spójność z poprzednią odsłoną, a gracze nie mają wrażenia, że ktoś nagle podmienił im detektywa na kuzyna z innej epoki.

Mniejsza skala, większe emocje

W przeciwieństwie do wcześniejszych projektów Frogwares, które stawiały na otwarty świat, tym razem dostajemy bardziej kameralną produkcję. To remake wcześniejszego dzieła studia, więc skala jest mniejsza, ale nie oznacza to mniejszego napięcia. Wręcz przeciwnie — czasem im ciaśniej, tym straszniej. A tutaj ciasno robi się nie tylko w lokacjach, ale i w głowie głównego bohatera. Na taki kierunek wpłynęły też trudne realia związane z rosyjską agresją na Ukrainę. Część zespołu musiała odejść do działań wojennych albo pomocy humanitarnej, co naturalnie przełożyło się na produkcję. To ważny kontekst, który pokazuje, że za grą stoją nie tylko pomysły i kod, ale też bardzo konkretne, ciężkie doświadczenia.

Project Palianytsia, czyli tytuł z charakterem

Tytuł kodowy gry brzmiał Project Palianytsia i nie był przypadkowy. Odnosił się do tradycyjnego ukraińskiego chleba z pszennej mąki, znanego w Polsce jako palanyca, palanica albo palenica. Brzmi niewinnie? Nie do końca. Słowo to stało się także symboliczną odpowiedzią wobec Rosjan, bo jest wyjątkowo trudne do wymówienia dla osób rosyjskojęzycznych. Co więcej, używano go również w czasie wojny jako jednego ze sposobów rozpoznawania rosyjskich szpiegów podszywających się pod Ukraińców. Czyli zwykły chleb, a ile znaczeń! Trudno o lepszy dowód na to, że czasem jedno słowo potrafi być bardziej wymowne niż cały armijny raport.