Choć MMORPG-i przez lata zrobiły kilka ewolucyjnych fikołków, nie każdy fan krzyczy z zachwytu na widok nowych trendów. Część graczy wciąż tęskni za czasami, gdy wszystko było bardziej surowe, bardziej tajemnicze i trochę bardziej „musisz ogarnąć sam, powodzenia”. Właśnie dla takich ludzi powstają produkcje w starym, dobrym stylu. Monsters & Memories od niezależnego Niche Worlds Cult zaczęło skromnie, jako malutki projekt kilku zapaleńców, a dziś rozwija się dzięki całej ekipie wolontariuszy, którzy najwyraźniej uznali, że nostalgia to paliwo rakietowe.

Świat, który nie udaje skromnego

Akcja gry przenosi nas do fantastycznego świata Aethoril, czyli na kontynent otoczony przez oceany Eth-ur. Brzmi dumnie? I słusznie. Na powierzchni czekają równiny, dżungle, lasy, pustynie i stare ruiny, które najwyraźniej nie zamierzają same się zbadać. A jeśli komuś było mało atrakcji, pod spodem rozciąga się Otchłań — coś w rodzaju drugiego świata, tylko zdecydowanie mniej przytulnego. Nie jest to jednak tło wrzucone tam „bo fajnie wygląda”. W Monsters & Memories działa pełny cykl dnia i nocy, do tego kalendarz, dni tygodnia, fazy księżyca i pory roku. Czyli świat nie tylko wygląda na żywy, ale jeszcze lubi przypominać, że czas płynie. I to czasem wpływa nawet na tak przyziemne sprawy jak zbiory. Natura też ma tu swoje humory.

Rasy, klasy i całkiem sporo osobowości

Wkroczymy do świata gry u progu Ery Odkryć, czyli momentu, gdy wszystko jeszcze pachnie przygodą, ale też zagrożeniem. Na start dostajemy solidny zestaw ras: ludzi w czterech kulturach, gnomy i krasnoludy z powierzchni albo głębin, elfy w wersji wysokiej, leśnej i głębinowej, a do tego ogry, niziołki, trolle, gobliny oraz jaszczuropodobnych Var’nai. Krótko mówiąc: dla każdego coś dziwnego. Różnice między nimi nie kończą się na samym wyglądzie, bo każda rasa ma własne cechy i zdolności. Do tego dochodzi bogaty wybór klas, od bardziej klasycznych jak łucznik, bard, paladyn czy nekromanta, po bardziej oryginalne, takie jak władca bestii, elementalista, mnich czy szaman. Wybrana profesja wpływa nie tylko na walkę, ale też na to, jak radzimy sobie z problemami. Jedni rozwiązują wszystko mieczem, inni zaklęciem, a jeszcze inni spojrzeniem, które mówi „nie mam czasu na dramaty”.

Gra, która nie bierze za rączkę

Monsters & Memories pokazuje akcję z perspektywy trzeciej osoby, więc wszystko oglądamy wygodnie z TPP. Możemy działać solo albo w grupie, bo jak wiadomo, w MMORPG samotność bywa romantyczna tylko przez pierwsze pięć minut. Na pokładzie są też gildie, frakcje i system domów dla graczy, więc jeśli ktoś lubi mieć swoją bazę, swoją ekipę i swoje miejsce na wirtualny bałagan, znajdzie tu coś dla siebie. Świat podzielono na strefy z przeciwnikami o różnych zakresach poziomów. To oznacza, że w jednym miejscu możemy czuć się jak legendarny bohater, a w następnym już jak osoba, która najwyraźniej pomyliła szlaki. Rozwój opiera się na zdobywaniu umiejętności i lepszego sprzętu, który kupujemy, znajdujemy albo wytwarzamy po opanowaniu craftingu. Gra nie prowadzi nas za rękę — zamiast tego wręcza nam mapę, mruga i mówi: „dasz radę”. Trzeba samemu ogarniać cele podróży, korzystanie z systemów, zadania i ich realizację. Dla jednych to raj, dla innych test cierpliwości. Dla wszystkich: przygoda.

Walka dla cierpliwych, nie dla klawiaturowych akrobatów

System walki przygotowano tak, by nagradzał przygotowanie, rozsądek i dobre decyzje, a nie palce w trybie turbo i liczbę kliknięć na minutę godną maratonu nerwicy. Tu wygrywa ten, kto myśli, planuje i nie wpada panikę po pierwszym ciosie. Szybkie żonglowanie umiejętnościami schodzi na dalszy plan, co może być świetną wiadomością dla fanów taktyki, a trochę mniej świetną dla tych, którzy lubią wciskać wszystko naraz i liczyć na cud. Na osobną pochwałę zasługują tekstowe interakcje ze światem. Rozmowy z NPC odbywają się przez wpisywanie wypowiedzi bohatera lub bohaterki, a postacie niezależne interpretują je i odpowiadają według własnego uznania. To nadaje całości wyjątkowy klimat, jakbyśmy naprawdę próbowali dogadać się z żywym światem, a nie tylko klikać gotowe odpowiedzi. Czasem rozmowa może więc pójść gładko, a czasem skończyć się lekkim „co ja właśnie napisałem i dlaczego nikt mnie nie rozumie?”

Retro, które ma duszę

Oprawa graficzna Monsters & Memories utrzymana jest w stylistyce retro, wyraźnie inspirowanej MMORPG-ami z przełomu wieków. Nie ma tu błyszczącego przepychu ani efektów, które krzyczą z każdego krzaka. Jest za to klimat, prostota i ten rodzaj estetyki, który u wielu graczy uruchamia natychmiastowy tryb: „ojej, pamiętam takie rzeczy”. To właśnie sprawia, że gra może spodobać się osobom, które szukają w MMORPG-ach czegoś więcej niż tylko szybkiego pędu za kolejnym sezonem. Monsters & Memories stawia na świat, który trzeba poznawać samemu, na relacje, taktykę i odrobinę cierpliwości. A jeśli przy okazji ktoś lubi, gdy gra od czasu do czasu lekko podnosi brew i mówi: „no dalej, odkrywco, pokaż co umiesz”, to wygląda na to, że trafił całkiem nieźle.